12 de febrero de 2012

GASTEIZEKO ALDE ZAHARRA

Gasteizeko alde zaharrari buruzko informazioa edo bitxikeriren bat bilatzen nenbilela testu hau aurkitu dut. Nahiko subjetiboa da eta esaten dituen zenbait gauza ez zaie batere gustatuko gasteiztarrei; hala ere, datu objetiboak ematen ditu Alde Zaharrari buruzko ideia txiki bat izateko. Luze samarra da, baina interesgarria. Hemen duzue nahi duenak irakurtzeko:

El Casco Antiguo de Vitoria-Gasteiz: de una experiencia modélica
a la antesala de un posible fracaso
Agustín Azkárate Garai-Olaun

Voy a hablar muy brevemente sobre la experiencia de la ciudad de Vitoria-Gasteiz, advirtiendo,
no obstante, que existen personas mucho más cualificadas que yo para hacer un
análisis preciso de lo que está aconteciendo en aquella ciudad. Si he aceptado esta invitación
ha sido por el firme compromiso que, tanto yo mismo como el Grupo de Investigación
interdisciplinar que dirijo, hemos adquirido públicamente con la recuperación de un Casco
Antiguo que, como veremos, no consigue despegar del todo. Este compromiso nace, de
modo estable, hace casi diez años en el contexto de las intervenciones que, desde entonces,
vienen realizándose en la vieja catedral de Santa María, enclavada en el corazón mismo
de la vieja ciudad.

Mi intervención podrá parecer pesimista y desesperanzada y temo que no les vaya a gustar,
como tampoco gusta en determinados círculos de nuestra propia ciudad. Esta actitud desesperanzada nace probablemente de la perplejidad que me produce el escaso resultado obtenido tras largos años de esfuerzos en los que parecíamos contar con un espléndido guión ejecutado metódicamente. Con todo a favor en teoría, en la práctica no estamos obteniendo los resultados esperados. En Vitoria se está produciendo un notorio desencuentro entre lo que se siembra y lo que se cosecha, entre lo que se cree que ocurre y lo que sucede en realidad.

Nuestra ciudad acostumbra a aparecer encaramada en los primeros lugares de los rankings
de sostenibilidad, calidad de vida, etc.. Y ello está produciendo, tanto en los representantes
institucionales como en la propia ciudadanía, una autocomplacencia peligrosa por sus
posibles efectos soporíferos y paralizantes. Las páginas webs que pueden consultarse son
un ejemplo de ello.

Hay que reconocer, no obstante, que los datos que se barajan admiten poca discusión.
En relación con su Casco Antiguo, Vitoria posee uno de los primeros Planes Especiales
de Rehabilitación Integral. Redactado en 1982 (han transcurrido, por tanto, 22 años) fue
pionero a nivel nacional. Este PERI ha sido recientemente objeto de una profunda revisión
y reactualización, dotándose de los más modernos sistemas de gestión (magnífico GIS). Las
inversiones (tanto públicas como privadas) realizadas entre 1983 y 2001 han alcanzado
prácticamente los 20 mil millones de pesetas. La revisión del PERI prevé nuevas inversiones
entre 2002 y 2010 cercanas a otros 17 mil millones de pesetas más. Son, como se ve, cifras
muy importantes.

La vieja catedral de Santa María y su entorno están siendo objeto de una profunda intervención
que se inició en 1994 y finalizará en el 2010. El Plan Director y su ejecución está recibiendo el reconocimiento nacional e internacional y, lo que es más importante, el apoyo
masivo de la ciudadanía. Recientemente hemos iniciado también un ambicioso proyecto
de recuperación de las primitivas murallas del siglo XI que, aunque les parezca increíble,
eran desconocidas para la mayoría de los habitantes de la ciudad. Me hubiera gustado
hablarles de todo ello, pero no lo haré por no ser éste el objeto de la mesa de trabajo en
la que estamos.

Lo que quiero transmitirles ahora -en el breve marco que se nos permite- es que, a pesar
de todo ello, la recuperación del Casco Antiguo sigue siendo una asignatura pendiente
en nuestra ciudad. Puede decirse que su recuperación integral, a fecha de hoy, constituye
un doloroso fracaso, especialmente doloroso porque han sido buenas las propuestas ejecutadas, muchos los dineros invertidos, muchas las iniciativas y las ilusiones depositadas. Entonces ¿qué ha ocurrido, o qué está ocurriendo?

Para responder a esta pregunta, se acostumbra a buscar la causa de esta situación en la
conjunción de diversos factores: 1º. Se suelen mencionar, en primer lugar, la configuración
orográfica de la primitiva ciudad, situada sobre una colina, y los problemas de accesibilidad
que de esta ubicación se derivan. Es lo que un catedrático de Historia Contemporánea
de nuestra universidad ha calificado recientemente como “el mal de altura”. 2º. Se hace
referencia, en segundo lugar, a la apropiación de algunas calles del Casco por parte de diversas
tribus urbanas, tanto sociopolíticas como generacionales. Es este el chivo expiatorio
preferido por muchos: abundancia de bares nocturnos, trapicheos y radicalidad política. 3º. En tercer lugar, es común también hacer mención a la “guetización” de algunas zonas del Casco, ocupadas masivamente por una población inmigrante de origen preferentemente magrebí.

Ninguna de las tres razones esgrimidas desde el conformismo imperante nos parece, sin
embargo, definitiva. Los Centros Históricos de Bilbao, San Sebastián o Pamplona, por citar
únicamente las capitales más próximas poseen un dinamismo y una vida que no se aprecia
todavía en Vitoria. Pasear por las Siete Calles de Bilbao, “ir de pinchos” por los abarrotados
bares de la Parte Vieja donostiarra produce una sensación que no tenemos quienes paseamos
por el Casco Antiguo vitoriano. Las dificultades orográficas que presenta este último no
dejan de ser una excusa difícilmente objetivable, si tenemos en cuenta que apenas son 25
los metros que la colina se sobreeleva sobre el llano que la rodea. Existen, además, numerosos
ejemplos de ciudades con centros históricos encaramados en lo alto, sin que ello haya
supuesto un handicap insuperable para su recuperación integral.

Debe existir, por lo tanto, alguna otra razón, o quizá más de una. En cualquier caso, las
más importantes tienen que ver, sin duda, con el tema que aborda esta mesa, porque constituyen
factores de carácter sociológico.

Digámoslo claramente: el Casco Antiguo de Vitoria no resulta atractivo a los habitantes de
la ciudad. Como espacio habitable carece de credibilidad. Muy pocos apostamos sinceramente
por su futuro. ¿Es ello debido a factores endógenos o exógenos al propio barrio?
Resumamos brevemente su perfil sociodemográfico, sus sombras y sus luces.

a) Comencemos por las primeras. Durante los últimos años, la población del Casco Antiguo
ha pasado de 16.000 habitantes a los 9.594 que poseía en 1999. El porcentaje de personas
mayores de 65 años representa el 20,6% mientras que en el resto de la ciudad es del
14,1%. La población extranjera alcanza un 6% frente al 2% del resto de la ciudad (datos
de hace 5 años; en la actualidad los porcentajes serán mayores).

El nivel de instrucción es más bajo que en el resto de la ciudad. La mayoría de la población
pertenece a una clase trabajadora de mediana o baja cualificación. Solamente un 10%
pertenece a sectores de profesiones superiores. La tasa de desempleo (2000) se situaba en
un 15% frente al 8% del resto de la ciudad. El 7% de la población recibe el IMI o Ingreso
Mínimo de Inserción, mientras que en el resto de la ciudad no llega al 1%. Puede decirse,
pues, que nos encontramos ante una población con bajo poder adquisitivo y con un porcentaje superior –respecto del resto de la ciudad- de personas mayores, desempleadas e
inmigrantes.

b) Junto a estos datos, el barrio posee, sin embargo, otros rasgos sumamente interesantes
y esperanzadores. Aunque el porcentaje de población en edad avanzada sea mayor en el
Casco Antiguo, la tasa de envejecimiento es notablemente inferior al del resto de la ciudad.
Ello es debido, en parte, a la paulatina afluencia de gente joven (en estos momentos, un
tercio de la población tiene entre 25 y 39 años) y a una tasa de fecundidad superior a la
del resto de la ciudad.

Existe otro dato sumamente significativo: la voluntad por vivir en el centro histórico como
opción libremente asumida. Frente a un 39% que dice vivir en el barrio por cuestiones económicas (menor precio de las viviendas), un 22% dice hacerlo por la calidad de vida, un
12% por el dinamismo del entramado social y un 11% por al ambiente. Es decir, un 43%
opta por vivir y quedarse voluntariamente en la Parte Vieja. Estos datos parecen confirmarse
en los censos de población más reciente. Mientras que, en el año 2000, 747 residentes
abandonaron el barrio para trasladarse a otras zonas de la ciudad, en el mismo periodo
fueron 754 personas las que decidieron elegir el Casco como nuevo lugar de residencia.
Hay finalmente un apunte más, de la máxima relevancia: el fuerte peso del asociacionismo.

Existen cuatro asociaciones de comerciantes organizados por calles que se han federado en
una Asociación Común. Las Asociaciones Culturales son numerosas y se aglutinan en torno
al maquetismo, camino de Santiago, ecologismo, comics, danzas, etc. Es en el asociacionismo
vecinal en el que existen problemas, aunque no por su ausencia sino precisamente por lo contrario. Son varias las asociaciones que pugnan por alzarse con la representatividad de sus vecinos.

Y volvemos a preguntarnos: ¿Qué ocurre entonces? Si las inversiones son muy importantes,
si la población se rejuvenece y si los movimientos sociales son esperanzadores, ¿por qué el
Casco no resurge con la fuerza que se merece? Hay que decir rotundamente que existe un
grave problema de credibilidad, de fe en el proyecto, tanto entre los habitantes del propio
barrio como en el resto de la ciudad. Analicemos sus causas por separado.

Respecto al barrio. El problema fundamental es la ausencia de participación ciudadana en
la toma de decisiones. Vitoria constituye un perfecto ejemplo de fracaso de los enfoques
dirigistas, organizados “desde arriba hacia abajo”, potenciado por una excesiva distancia
(desconfianza) entre los representantes institucionales y los habitantes del barrio.

No habría que olvidar tampoco la desproporción existente entre el esfuerzo dedicado a
la diagnosis e intervención y los efectos sobre la vida cotidiana de sus habitantes. Existe,
en definitiva, la sensación de que el Casco Antiguo interesa a especialistas, clases cultas y
visitantes por su valor patrimonial y monumental, sin convertirlo sin embargo en un espacio
de sociabilidad atractivo para sus residentes.

Respecto al resto de la ciudad el fracaso es mayor aún, si cabe. En Vitoria existe una psicología
colectiva típica de las pequeñas capitales de provincia, aunque nuestra ciudad haya
triplicado su población en los últimos 25 años. Una psicología clasista, burguesa, que privilegia
el ensanche decimonónico y las modernas urbanizaciones anglosajones de la periferia
en detrimento de los cinturones industriales de los años 60 y 70 y, sobre todo, del Casco
Antiguo, convertido en el último peldaño del escalafón social, en la nueva “periferia”. Esta
mentalidad, muy interiorizada en el “vtv” (vitoriano de toda la vida), conduce al rechazo de
las clases medias no ya a vivir en el Casco, sino incluso a pasear por él. Ante esta situación,
es necesario tomar algunas medidas urgentes.

Una primera orientada hacia el interior del barrio, fomentando la participación de sus habitantes de varias maneras: a) potenciando los movimientos asociacionistas en lugar de desconfiar de ellos; b) favoreciendo la presencia de las organizaciones vecinales en los órganos de decisión no políticos (Fundaciones, Institutos, etc.). Se trata, en definitiva de impulsar lo que se denomina en fechas recientes con el anglicismo “empoderamiento” (Empowerment), entendiendo por tal la coparticipación del poder o la capacidad para influir en él.

Una segunda, orientada al conjunto de la ciudad, con el objeto de prestigiar el Casco Antiguo.
Yo no sé si la “gentrificación” (Gentrification) de los Cascos Antiguos (otro anglicismo
= elitización/elevación del status) es buena o no. Pienso que, en cierta medida, podría ser
interesante (aunque haya estudios que denuncian sus efectos perniciosos). Pero se dé ésta o no, el Ayuntamiento debería, entre otras cosas, crear infraestructuras de prestigio, celebrar
los actos oficiales y culturales en el corazón de la ciudad, financiar campañas de concienciación ciudadana.

7 de febrero de 2012

LEHEN SENTSAZIOAK

Atzo proiektu berria egin beharreko orubea ezagutu genuen. Gasteizeko alde zaharreak dago Cuchilleria kalean, hain zuzen ere.
Bere kokapenak nahiko baldintzatzen du proiektua eta horrez gain irakasleek beste 5 baldintza proposatu digute:

1_24 ORDUZ funtzionamenduan eta irekia den espazioa.
2_Eraikinak tokiko biztanlegoaren arteko INTERAKZIOA bultzatzea du helburu.
3_ ERABILEA ANITZEK osatuko espazio indeterminatua.

… Erakusketa bat antolatu daiteke, baina ez da galeria edo museo bat
… Irakurri daiteke, baina ez da liburutegi bat
… Jolastu daiteke, baina ez da ludoteka bat
… Dantzatu daiteke, baina ez da diskoteka bat
… Edan daiteke, baina ez da taberna bat
… Herri-bazkaria antolatu daiteke, baina ez da jatetxe bat
… Hizketaldi bat eman daiteke, baina ez da auditorium bat
… Konektatu zaitezke, baina ez da lokutorio bat
… Otoi egin daiteke, baina ez da eleiza edo mezkita bat
… Eguzkia hartu daiteke, baina ez da solarium bat

Espazioak gaitasuna izango du aktibitate desberdinak aldi berean jaso ahal izateko.

4_Proiektua garatzeko denbora: HILABETE BAT 
5_MAKETAN lan egingo da.

Ez zen lehen aldia Cuchilleria kaletik igarotzen nintzena, baina bai kalearen egitura eta azalari erreparatzen niona. Orokorrean alde zaharreko kaleak homogeneoak dira, antzeko alturako eraikinekin. Gehienetan irekigune gutxi daude argia sartzeko eta sestren gaineko kaleak elkartzutekin elkartzean, kalearen homogeneotasuna nolabait hausten da. Antzera gertatzen da gure orubeak utzitako hutsunearekin edo Mangadok diseinatutako museoarekin, eraikin lerrotik atzera dago eta horrela argi gehiago sartzen da kalera, oinezkoen atentzioa deituz eta kale-eraikin muga puskatuz.
Orubearen atzeko aldeari dagokionez, klasean atzeko kalea berreskuratzea proposatu zen. Egia esan, oso estua da, patio pribatu txikia dagoela dirudi eta hori berreskuratu nahi izanez gero nahitaez eraikinen zatiren bat eraitsi beharko litzateke.

Proietuak bete beharreko ezaugarriekin ideia pare bat ditut buruan bueltaka, baina garatu beharra dago, eta ez hori bakarrik, azteketatik lortutako emaitzekin bat datozen ikertu, horrela ez bada, beste zerbait pentsatu beharko baita. Beraz, orain, orubea ezagutu ondoren, erabiltzaileak eta bertan emango diren ekintzak ezagutzeko ordua da.  

30 de enero de 2012

ESPAZIO ARKITEKTONIKOA

Aurreko laiuhilekoan euskara tekikoa II ikasgaian nahi genuen gaiari buruzko testu bat idaztea bidali ziguten. Nik espazioa aukeratu nuen idazeko aitzaki bezala eta gaur klasean irakurritako testuarekin nolabaiteko lotura duenez, pixka bat laburtu eta blogera igotzea erabaki dut. Espero dut gustokoa izatea, hemen duzue:

Arkatza eskuan dugula behin eta berriz marra berdina irudikatzen dugu, noizbait marra horrek guk diseinatutako espazioa mugatuko baitu. Baina, zertan oinarritzen gara espazio hori diseinatzeko? Proiektu horrek beteko duen funtzioan, edo, izango duen itxuran?

Oinarria, proiektuaren erabilerak definituko du, hau da, espazioa helburu ezberdinengatik diseinatu daiteke: erabiltzailea hunkitzeko (monumentuak, zenbait espazio publiko...) betebehar jakin bati erantzuteko (lantegi-, eskola- edo denda- funtzioa duten eraikinak) edo aipatutako xede biak batera erdiesteko (museoak, antzokiak...), baina, edozein kasutan, arkitektoak espazio egokia proiektatu behar du.

Horretarako, bolumena ezinbesteko tresna da. Bolumena eta espazioa ez dira zertan lotuta egon behar, esan nahi baita, bolumenak espazioa mugatu dezake, baina ez definitu; izan ere, lan horretan, beste zenbait alderdik parte hartzen dute: proportzioak, ikusmen-eremuak, testurak, argiak, koloreak eta abarrek. Baliabide horiekin, arkitektoak eskalarekin jolasten du; espazio diafano, mugagabe edo biziak eratzen ditu eta, nola ez, artea sortzen du.

Denborak, halaber, espazioaren izaeran eragina du. Iraganean eratutako proiektua ez da berdin ulertuko sortutako unean edo hortik urte batzuetara. Arkitektoak eraikina diseinatzean kontutan izango ditu garai hartan nagusi diren eraikuntza-baliabideak, eta, zenbaitetan, arkitektura-mugimenduak. Proiektu konplexuetan, marrazki izatetik eraikin izatera pasatu arte, espazioak asko alda daitezke; bi edo hiru dimentsioak ez baitira gauza bera.

Esan bezala, hasiera batean arkitektoak paperean egindako marrazkia, arte-lan bilakatuko da, alabaina, arkitektura munduko 7 arteetako bat da. Hargatik, zer da besteengandik bereizten duena? Zerk egiten du bakarra izatea? Espazioak, alegia.

Espazioa hautemateko era ezberdina da gure kokapenaren arabera, eta, horrenbestez, arkitekturan alderdi berri bat sartzen da: gu. Arkitekturaren aurrean edo barnean dugun kokapenaren arabera, proiektua ulertzeko modua bestelakoa izango da. Leku jakin batean geldirik denbora luzean egonez gero, arkitektura bi dimentsiotan ulertuko dugu. Aldiz, proiektuan zehar ibiliz gero, bazter guztiak arakatuz gero, 4. dimentsiora pasako gara, eta horrela arte-lanaren funtsa ezagutzeko aukera izango dugu.

Askotan, arkitektura ikasleok espazioak bi dimentsiotan sortzen ditugu, hots, diseinatzerakoan eraikinak bete behar dituen funtzioetara mugatzen gara eta ez dugu haratago begiratzen. Horrela sortutako proiektuak zuzenak dira, baina, ez dira espazialki aberatsak, ez dute gizakiok espazioa ulertzeko dugun gaitasunarekin jolasten. Horrek ez du esan nahi proiektua gaizki dagoenik, ostera, gisa horretan, ezinezkoa da espazio bakar, aratz eta ahaztezina sortzea.

Amaitzeko, hausnarketa txikia: proportzioa, espazioaren irakurketa, bolumena, denbora, argia, espazioaren erabilera egokia... kontuan hartu beharreko alderdi garrantzitsuak dira. Ordea, ez da ahaztu behar, ekintza jakin bat burutzeko behar den espazioa diseinatzea dela arkitektoaren betebeharra, beti ere, arkitektura-giroa galdu gabe.

23 de enero de 2012

ILARRATZAN PROPOSAMENA

Azken emanterako zenbait gauza aldatu ditugu, baina proiektuaren abiapuntua berdina da. Ilarratzara joan ginen lehen egunean bertako jendearekin hitz egiten konturatu ginen ekoizpen sistema ez zetorrela bat bertan landetan lan egiten zuen jendearekin, biztanleriaren kopuru txikia. Landak bi multzotan banatzen ziren, batetik kooperatibekin adostutako lurrak zeuden (kooperatibak etekin gehiena lortzen zuen nahiz eta jabea ez izan) eta bestetik baratza txikiak zeuden familiek oinarrizko elikagaiak lortzeko. Gure proposamenean sistemari bira ematen zaio, etekin gehiena langileak lortuko du eta erosleak erosten duena nondik datorren eta nola lortzen den ezagutzeko aukera du.



Garlan kentzean, material asko xahutzen zen eta beraz, material hori gure proiektua garatzeko erabili dugu. Era berean, ez dakigunez proiektuak funtzionatuko duen edo ez, fase ezberdinetan banatu dugu edozein unetan eten ahal izateko, hots, proiektu malgu eta irekia da.


A_FASEAK


1_GARLAN KENTZEA
Ilarratzan aurkitzen den Garlan koperatiba sarratuz emanten diogu hasiera proiekzioari. Erabaki hau hartzeko egungo nekazarien egoera eskazean oinarritu gara. Koperatiba sarratzearekin nekazariei euren elikagaiak tartekari gabe saltzeko bidea errazten diegu. koperatiba sarratu eta eraikineko material guztia aprobetxatuko dugu, lekuko baliabideak erabiliko ditugu.

2_1. PABILIOIA ERAIKI
Garlan koperatibatik lortutako material guztia bildu egingo dugu material berberarekin eraikiko den biltegi batean. Garlan desmuntatzerakoan lortutako material guztia bilduta izanik, aurrerantzean proiektatuko dena eraikitzeko erabiliko da. Gure helburua tokian tokiko baliabide guztiak aprobetxatzea baita. Herritk herriarentzako pabilioia izango da.


3_2. PABILIOIA ERAIKI
Aurreko pabilioian bildutako materialarekin bigarren pabilioi bat eraikiko dugu, herritarrek euren makinaria bertan gorde dezaten. Horrela guztiak elkarlanean arituko dira eta eurek sortutako guztia batera landu eta etekinak bitartekari gabe hartuko dituzte.


4_3. PABILIOIA ERAIKI
Makinaria prest dagoelarik, nekazariek elikagaiak landatu eta ondoren hauek biltzeko 3. pabilioi hau eraikiko da. Biltegi honetan, batutako elikagaiak prozesu bat jasoko dute. Lurra kentze, kalifikatze eta klasifikatze prozesua hain zuzen. Honetarako grabitate erabiliko dugu, energia aprobetxatuz.


5_4. PABILIOIA ERAIKI
4.pabilioi honetan aurreko prozesuaren jarraipena emango da. Hemen elikagaiak garbitu, pisatu eta azkenik kaxetan pilatuko dira. Hemen ere ahalik eta energia gutxien gastatzeko helburuarekin, estalkiko euri ura bilduko dugu, hau berrerabiliz.
Elikagaiak saltzeko prest daude eta hori dela eta pabilioi hau errepidetik gertu kokatuko da, kamioiak inguruko herrietara garraia ditzan. Gainera, azken pabilioi honetan salmenta ere garatuko da, herriko merkatuarekin aparte joango den arren.


6_ESPAZIO PUBLIKOA ETA MERKATUA
Herriko azterketan pabilioien ondoko eremuaren egoera txarraz konturatu ginen eta ekintza batzuk proposatuz eta moldaketa batzuk, egungo egoerari aurre egiten saiatu gara.
Horretarako, aisi gune bat plantetu dugu, herritarren elkartopaketa espazioa sortuz. Ekintza eta trataera ezberdinak planteatuz.
Bertan eszenatoki bat panteatzen dugu, astean behin merkatu bati lekua utziko diona eta besteetan ekintza ezberdinak garatzeko aukera eskeiniko duena. Gune neutroa.
Eszenatokiaren aurrean eta horri begira gune gogorrak eta malguak ageri dira. Batetik lorategi-zelaitxo bat planteatzen dugu, maldan kokatzen dena eta bertan etzateko aukera emateaz gain, errepideaganako babesa ere eskaintzen digu. Bestetik herritarren partehartze eta ezagutza banatzea suspertzeko lorontzi urbanoak planteatzen dira.
Honekin batera Eliza inguruko espazioaren moldaketa garatuko dugu. Ageri den pareta eraitsiko dugu mugarik ezpaitugu nahi, Beste gune neutro bat proposatzen da merkatu gunearen osagarri izango dena.



7_AGROTOURISM: Harrera, Ikasgela, Jantokia
Nekazaritza mundua gizartean zabaltzeko asmoarekin agrotourism ekipamendu multzoa proposatzen da Ilarratzako erabilera gabeko lur eremu batean.
Gune hau eraikin ezberdinez osatuko da eta proiektu irekia den heinean beharren arabera hazi daitekeen proposamena izango da.
Hasteko harrera gune bat planteatzen da, erakusketa gela batez ere osatzen dena. Bigarrenik ikasgela planteatzen da eta hemen herriko nekazarien eta kanpotik, ikastera datorren jendearen arteko erlazioa emango da. Ikasgelan klase teorikoak emango dira baina ondoren landa lurretara joango dira ikasitakoa praktikan jartzera.
Azkenik landatutako elikagaiak sukaldatzeko aukera ere ematen da hirugarren eraikina den jantokian. Honek txoko moduan funtzionatuko du.
Multzo honetako eraikinak kanpoaldearekin erlazio zuzena dute eta gune bat proposatzen da kanpotik barrurako trantsizio errazten duena.




8_AGROTOURISM: Logelak
Aurreko multzoaren ondoren, jendea asteburu pasan datorrela kontutan hartuta, lotarako eraikinak proposatzen dira. Eraikin bakoitzak lau logela, komunak eta egoteko guneak ditu. Hemen ere Kanpo-barne trantsizioa ematen da egoteko gune batzuetan begetazioa ageri delarik.


9_HURRENGO PAUSUA
Proiektu irekia denez, hurrengo pausua etxebizitza beharra izan liteke. Proiektatu ez ditugun arren agrotourims-aren eskumaldean jarriko genituzke, ia da existitzen diren etxebizitzen arteko eremuetan integraturik. Irudian berdez markatua.
Beharbada beste ikaskide batzuek planteaturiko proposamenekin batera zitekeen.
B_ ERAIKITZE SISTEMA


Prozesuan eraikiko diren eraikin guztiak pauso berdinak jarraituko dituzte. Hasierako helburua tokian tokiko baliabide guztiak aprobetxatzea da eta era berean, eraikitzeko ahalik eta material guztia inguru gertutik lortzea. Horri jarraikiz gure material iturri handiena Garlan pabilioia izango da. Hemetik birziklatuko ditugu, zutabe, zertxa, habexka, txapak, styro stone siteman erabiliko den masa sortzeko hautsa... proiektatuko ditugun eraikinak eraikitzeko materiale guzti hauek erabiliko dira baina honez gain eraikinetako itxituran txapa erabili arren txapa barrutik styro stone sistema erabiliko dugu. Hau herrtik lortuko ez dugun arren, Gasteiztik ekartzen da eta gainera birziklagarria da eta ez da material garestia.


1_ARKITEKTURA BIOKLIMATIKOAREN OINARRIAK


 2_GURE EGOERARA EGOKITZEN DEN ERAIKITZE SISTEMA ETA ABANTAILAK
 3_KANPOTIK EKARRI BEHARREKO MATERIALA

4_NONDIK EKARRI BEHAR DA
5_DESPIEZEA
 6_BOLUMETRIAREN JUSTIFIKAZIOA
7_XEHETASUNAK
C_EMAITZA


Herrriaren eta inguruaren azterketan oinarrituz interbentzio gune ezberdinak garatu ditugu. Gune ezberdin hauekin herriko lotura bultzatu nahi dugu eta horretarako ere egurrezko gurutzebideak planteatu ditugu. N-104a oztopo izatetik konexio sare garrantzitsu bilakatu nahi dugu, herrian barneratuz eta herria eskaparate izatera pasatuz.
Egindako proposamen edo moldaketa guztiak herria errespetatuz egin ditugu, bai estetika aldetik, baita zentzu edo erabilera aldetik ere.
Horrez gain eraikitzeko baldintza ezberdinak jarri dizkiogu geure buruei hala nola: arkitektura jasangarri bat, orientazioa, landaredia, aireztapena, isolamendua, ur-bilketa, lekuko materialen erabilera, garraio laburrena izan dira kontutan hartu diren faktoreak batik-bat.


1_OIN OROKORRA

2_PROIEKTUAREN OINA
3_UDAN/NEGUAN

4_3. PABILIOIAREN BARNEKO BISTA
5_AGROTOURISMEKO LOGELEN ERAIKINA

6_IKUSPEGI OROKORRA

D_EMATEA



5 de enero de 2012

Txostena jaso ondoren...

Urte berria hasi da eta lanean jarraitzen dugu. Oraingoan irakasleek bidalitako txostena irakurri eta aztertu dugu eta esandako gehienarekin bat gatoz, izan ere, 20ko ematea, bide batez, proiektua garatzeko aitzaki bat izan zen, nahiz eta denboraz oso ondo ez ibili azterketak zirela eta.


Proiektuaren abiapuntua zein den argi dago eta fase bakoitzean ematen diren ekintzak ere, baina beharbada borobiltzea falta dena eraikuntza sistema bateratua da, Garlanetik lortutako materiala ahal den neurrian berrerabiliz eta mugikortasun edo malgutasun ideia mantenduz. Badakigu lana izango dela guztia moldatzea, baina erronka interesgarria izango litzateke.

20 de diciembre de 2011

AURRE-EMATEA

Denbora luze daramagu igoerarik egin gabe eta gaur gure proiektua zein puntutan dagoen azalduko dugu. Hasiera batetik gure helburua ahalik eta material gutxiena erabiliz (merkeagoa, jasangarriagoa, errazagoa... izateko) eragin handiena sortzea izan zen, hau da, Ilarratza eta inguruko herriak berpiztea. Hori dela eta, gure helburua ez ahazteko, zenbait puntu zehaztu ditugu, gero proiektua garatzeko orduan kontuan izan ditugunak. Hemen duzue informazio hori biltzen duen lamina.


Bertan proiektuak jarraituko lituzkeen faseak azaltzen dira, eta edozein unetan eraginkorra ez dela ikusten bada, eten egin daiteke beste planteamendu berri bat proposatzeko. Hemen dituzue proposatutako faseak:

1_GARLAN KENDU
Ilarratzan aurkitzen den Garlan koperatiba sarratuz hasiko dugu proiekzioa. Koperatibek nekazarien lanbide-egoera hondatzen dute, horregaitik, nekazariei euren elikagaiak tartekari gabe saltzeko bidea erraztuko diegu. Horrela ba, lehenengo urratsa garlan kendu eta bertako material guztien bilketa izango da, Azterketan aipaturiko lekuko baliabideen aprobetxamenduei jarraikiz.

2_1.PABILIOIA ERAIKI
Garlan lantegitik lortutako material guztia bildu egingo da. Horretarako, pabilioi bat eraikiko da, hau garlan kentzerakoan lortutako material berberarekin eraikiko da. Zutabe, zertxa, habeak... hartuko dira eta neurriak egokituko dira, ahal den aldaketa gutxien eginez.
Pabilioia Garlan lantegiaren paralelo kokatuko da, horrela Garlan industria desmuntatzen de bitartean albo batera material guztia pilatu ahal izango dugu modu errezean.
Gainera maldan jarriko dugu estalkia, euri urak kanporatzeko eta batzeko, gerora berrerabili ahal izateko. Itxitura moduan, batetik; ondoko fabrika batetako polikarbonatoa erabili dugu beira modura eta bestetik; garlaneko masa erabili dugu. Herriari eta baita errepideari begira geratzen da pabilioia eskaparate funtzioan bertan gertatzen ari denaren berri guztiak izateko.
Material guzti hau herrian aldaketa edo proiektu berriak egiteko erabiliko da. Gainera material hau agortzen den heinean beste nonbaitetik materiala lortuko balitz hemen gordeko litzateke. Herrirako material biltegia izango da.


3_2.PABILIOIA ERAIKI
Behin Garlan existitzen ez dala eta bertatik aprobetxatutako material guztia 1.pabilioian dugularik, herriko makinaria guztia gordetzeko pabilioi bat eraikiko da. Noski, 1.biltegian bilduta daukagun materilarekin.
Modu honetan nekazari bakoitzak ez du bere makinaria propioa erosi beharko, bakoitzak duena eskaini eta guztiek erabili ahal izango duten makinaria biltegi bat edukiko dute.
Honez gain, Garlanetik lortutako masarekin adreiluak fabrikatu ahal izateko beharrezko makinaria jarriko da. Gerora zerbait eraiki behar bada, etxebizitzak adibez, herritarrek beraiek fabrikatu ahal izateko.
Hasiera batean elikagaiak ere hemen bilduko dira baina leku falta dela eta 3.pabilioi bat sortuko da.

4_3.PABILIOIA ERAIKI
Makinaria prest dagoelarik, nekazariek euren elikagaiak landatu eta hurrengo pausoa biltzea izango da. Horretarako 3.pabilioi bat eraiki ahalko da, berriz ere garlaneko materialekin.
Biltzeaz gain pabilioi honetan prosezu bat ere emango da, salmentarako elikagaien prestatzea hain zuzen.
Hona heltzen diren elikagaiei lurra kenduko zaie, kalifikatu eta klasifikatu egingo dira. Prosezu hau grabitatearen bitartez emango da goitik berako eta alde batetik besterako mugimenduaren bitartez. Une oro energia aprobetxatuz eta energia minimoa kontsumituz.
Pabilioi honen altuera aurreko biak baino baxuagoa izango da, altuerak barruan gertatuko den funtzioaren arabera jarri baitira.

5_4.PABILIOIA ERAIKI
4. pabilioi honetan, aurreko prosezuaren jarraipena emango da. Elikagaiak urarekin garbitu, pisatu eta azkenik kaxetan pilatuko dira salmentarako prest.
Garbiketa prosezua, estalkiko euri uren pilaketa bidez lortutako urarekin ahalbidetuko da, beraz hemen ere grabitatearen indarra kontu garrantzitsua izango da, estalkiaren maldarekin batera.
Pisatu eta kaxetan gorde ondoren, saltzeko prest egongo dira elikagaiak eta jendeak fabrikan bertan erosi ahalko ditu.
Pabilioi hau, lur eremu barruan, errepidetik gertuen dagoen gunean jarri da, prozesuaren azken atala izanik kamioien sarrera errazteko eta horrela produktuak beste herrietatik saldu, trukatu ahal izateko.



6_ESPAZIO PUBLIKOA ETA MERKATUA ERAIKI
Pabilioiak kokatzen diren eremuaren aurreko partzelan herritarren bizi kalitaterako espazio publiko bat proposatzen da, non herritarrak euren artean eralzionatu ahal diren edo bakardadean lasaitusuneko egoaldia igaro.
Herria aztertzerakoan jatetxe ondoko partzela hau puntu ahultzat jo gendun, tratamendu gabeko zorua eta edonola aparkatutako kamioi batzuk baino ez zeuden.
Gune honetan pabimentu trataera ezberdinak landuko ditugu eta aisi eta herritarren harremanetarako ekintza ezberdinak garatzeko gune bihurtuko dugu.
Alde batetik, eszenatoki bat planteatzen da egunaren arabera ekintza ezberdinak lantzeko erabiliko dena.
Bestetik, berdeguneak planteatuko dira; batzuk parke moduan zuhaitzekin bertan etzateko eta beste batzuk landatzeko.
Azkenik, zoru gogorreko eremua izango dugu, zati bat jatetxeko terraza moduan ere erabiliko dena.
Espazio publiko honetan, besteak beste, merkatua bat planteatzen da. Merkatu mugikorra izango da eta honen bidez herriko elikagaiak erosteaz gain inguruko herrietako elikagaiak ere erosi ahalko dira. Modu berean, Ilarratzako elikagaiak merkatu mugikorrak eramango ditu beste herrietara, truke bat sortuko delarik.
Mekatu hau kamioi batean garraiatuko da eta astean behin etorriko da herrira, hau eszenatoki gainean kokatu eta piezen mugimendu baten bitartez eszenatokia
bereganatuko du. Merkatua herritarrei irekiko da eta ez da postu arrunt bat izango, eselekuak ere izango ditu, solaserako gunea sortuko da harremanerako gunea.
Espazio publiko hau garatzeaz gain, eliza ingurua ere ikutu dugu, bertan dagoen eustorma eraitsi dugu eliza herrira zabalduz eta gune neutro moduan proposatu dugu plaza berri hau ekintza ezberdinetarako erabili ahalko dena.

7_AGROTOURISM: harrera,ikasgelak eta jantokia
Nekazaritza mundua gizartera zabaltzeko asmoarekin agrotourism ekipamendu multzoa proposatzen da, Ilarratzako erabilera gabeko lur eremu batean kokatuko dena.
Multzo hau eraikin ezberdinez konposatuko da, eta, hauen itxura eta tamaina herriko baserrien antzekoa izango da, integratuak gera daitezen. Gainera eraikinak lurraren kota baino gorago egongo dira, zutabeak bakarrik izango dutelarik kontaktua lurrarekin. Modu honetak ez da inposaketarik ezarriko kolonizatutako eremuan, bide lasai eta ahalik eta naturarekin erespetuzkoaena aukeratzea erabaki baita.
Eraikinen arteko lotura bernatzeko egurrezko pasarelak erabili dira jarraitasun bat emanez, desorden kontrolatu batean. Eraikin hauek eraikitzerako orduan ere, ahalik eta  gehien aprobetxatu da Garlanetik bildutako materiala eta kokapenari dagokionez hurrengo faktoreak hartu dira kontutan:
Hasteko, eguzkiaren aprobetxamendua eta iparreko babesa; gero, herriarekiko eta errepidearekiko erantzuna, eraikinetarako sarrerak norabidetuz eta pasarelen bitartez sartzera gonbidatuz; eta azkenik, beirateak landalurretara begira kokatzen dira haienganako hurrenkera bat sortu nahian. Herritik sartu eta leihoetatik landalurretara zabaldu. Horrela ba eraikinak herritik ikusita leihate bakoak izango dira eta jendeagan kuriositatea sortuko du, ez baitute gertatzen denaren berririk izango, biden batzuen jarraipen diren eraikin zuri misteriotsuak baitira.
Eraikin multzo honetan harrera, ikasgela eta jantoki bat proposatzen dira.
Harrerako eraikinean erakusgune bat kokatzen da, non nekazariek burutzen duten lan prosezu guztia azaltzen den, gainera liburu ezberdinez hornituriko apalak ere ageri dira ondoan eserleku erosoekin. Horrez gain, harrera gunea den ezkero, ikasgeletarako prosezuan parte hartzeko eta informazioarako mahaia kokatuko da.
Ikasgelarako eraikinean ikasle, kanpoko jendea, eta irakasle, nekazari, harremana gertatuko da. Hemen nekazariek euren jakituri eta esperientziak banatuko dituzte interesa dutenekin. Gainera ikasgela handitu ahalko da, udan jende gehiago datorrenean, barneko kutxa bat kanporantz ateraz. Eraikin honetan klase teorikoak banatuko diren arren, klase praktikoak ere gauzatuko dira. Praktikak herriko biltegien eta herriaren arteko lur eremuetan gauzatuko dira biltegietako baliabideak erabiliko dituztelarik.
Jantoki eraikinean, sukaldea eta jateko mahaiak ageri dira, hemen kanpotik datorren jendeak batutako elikagaiak sukaldatu eta jan ahal izango ditu. Eraikin honen zati bat irekitzeko prestatua dago, uda aldean naturarekin harremanean egoteko estalkidun gunetxo bat sortuz.
Eraikitzeko sistemari dagokionez, hemen ere garlanetik bildutako materialak erabili dira, estalkiak txapazkoak, altzairu egitura, masa... eta inguruko mendietako egurra.

8_AGROTOURISM: logelak
Kanpoko jendea Ilarratzara etortzen den heinean, asteburua igaro dezaten Bungalow itxurako eraikintxoak jarriko dira. Hauek Ikasgela eta Jantokiaren ondoan kokatuko dira eta auren arteko harremanetarako, egurrezko pasarelak aurkitzen dira. Eraikin hauetan ere aurreko eraikuntza sistema berberak erabiliko dira.




9_ETXEBIZITZAK + ONDORIOAK
Oin honen bitartez aurretik aipatutako fase guztiak batera ikusi daitezke.
Proposaturiko proiektua jarraia da eta beraz ez da guztia batera eraikitzen, lehenengo egiten diren ekintzen ondorio dira hurrengo faseak. Horrela bat proiektu hau ez da hemen bukatzen, proposaturiko ekintzen ondorioz beste batzuk gerta daitezke. Horrela ba, etorkizunera irekia uzten.

Urtarrileko azken ematerako landutako gai bakoitza zehetxeko asmoa dugu horrekin batera aurkezpena ere lantzen jarraituko dugu.
Horrez gain, proiektu amaigabea den heinean, beharbada hurrengo fase bat etxebizitzak eraikitzea izango litzateke.